سعدی شیرازی سعدی شیرازی، شاعر و نویسنده پارسی‌گوی ایرانی در سال ۶۰۶ هجری قمری چشم به جهان گشود. لقب‌های زیادی به این شاعر گران‌قدر داده شده است،مقبره سعدی در شهر شیراز قرار دارد.سعدی در نظامیه بغداد تحصیل کرد و پس از اتمام تصحیل به‌عنوان خطیب به شام و حجاز سفر کرد. پس از بازگشت […]

 

مقبره سعدی

سعدی شیرازی

سعدی شیرازی، شاعر و نویسنده پارسی‌گوی ایرانی در سال ۶۰۶ هجری قمری چشم به جهان گشود. لقب‌های زیادی به این شاعر گران‌قدر داده شده است،مقبره سعدی در شهر شیراز قرار دارد.
سعدی در نظامیه بغداد تحصیل کرد و پس از اتمام تصحیل به‌عنوان خطیب به شام و حجاز سفر کرد. پس از بازگشت از این سفرها، سعدی تا آخر عمر در شیراز ماند.

آرامگاه سعدی در شیراز قرار دارد که به سعدیه هم معروف است.

مقبره سعدی

مقبره سعدی در دوره قاجار

 

بنای سعدیه

و اما سعدیه، این بنای باشکوه هنر فکر و طراحی محسن فروغی است.

محسن فروغی معمار ایرانی و استاد معماری و رئیس دانشکده هنرهای زیبای تهران بود. او فرزند محمدعلی فروغی، ادیب و سیاستمدار بود.

وی در سال ۱۳۶۲ درگذشت و آرامگاه او در گورستان ابن‌بابویه در شهرری است.
https://safarehsalem.com/چقدر-در-مورد-مقبره-سعدی-میدانیم؟اثر معماری فروغی، مقبره سعدی در انتهای خیابان بوستان در کنار باغ دلگشا در شیراز قرار دارد.

در این مطلب به سراغ حقایق جالب در رابطه با مقبره سعدی یا سعدیه رفته‌ایم.

با ما همراه باشید تامقبره سعدی را بهتر بشناسیم:

مقبره سعدی

نمایی ازمقبرهنخستین در اوایل دوره قاجار اثر اوژن فلاند

 

۱-مقبره سعدی در ابتدا خانقاه سعدی بوده که او اواخر عمرش را در آنجا می‌گذرانده و سپس در همانجا دفن شده است. برای اولین بار در قرن هفتم توسط شمس‌الدین محمد صاحب‌دیوانی وزیر معروف اباقاخان، مقبره‌ای بر فراز قبر سعدی ساخته شد.

۲-ابن بطویه، ۳۵ سال پس از وفات سعدی، گزارشی از آرامگاه این شاعر نوشت. این گزارش قدیمی‌ترین گزارش از مقبره سعدی است.

در این متن آمده است که بازدیدکنندگان آرامگاه سعدی، لباس‌های خود را در حوضچه‌های مرمر می‌شستند.

بر اساس باور قدیمی، شستشو لباس در این آب، خاصیت شفابخشی به لباس می‌بخشد.

۳-در سال ۹۹۸ به دستور یعقوب ذوالقدر، حاکم فارس، خانقاه شیخ ویران شد و اثری از آن باقی نماند.

در سال ۱۱۸۷ هجری قمری به دستور کریم‌خان زند، بنایی معروف به عمارتی ملوکانه از گچ و آجر بر بالای آرامگاه سعدی بنا شد.
۴-بسیاری از شعرا و عرفا به وصیت خود در این بنا مدفون شدند.

ازجمله آن‌ها می‌توانیم به شوریده شیرازی، شاعر نابینای شیرازی اشاره کنیم که در اتاق غربی بنایی که کریم‌خان ساخته بود، مدفون شد.

مقبره سعدی

آرامگاه شوریده شیرازی



۵-بر اساس روایت محمدتقی بهروزی در اوایل دوران قاجار، یکی از علمای شیراز به دلیل انتساب سعدی به مذهب تسنن، دستور تخریب و شکستن سنگ آرامگاه او را می‌دهد و این باعث می‌شود که مدتی بعد علی‌اکبر خان قوام‌الملک شیرازی نسبت به تهیه و نصب سنگ کنونی اقدام کند و بخشی از اشعار سعدی برگرفته از بوستان را که در ستایش پیامبر اسلام سروده شده‌اند، با اندکی تغییر روی آن حک کند.

این سنگ در بنای ساخته‌شده توسط کریم‌خان زند تا زمان آغاز ساخت آرامگاه کنونی وجود داشت.

۶-بنایی که در زمان کریم‌خان ساخته شده بود، تا سال ۱۳۲۷ هجری شمسی استوار بود.

در سال ۱۳۲۷ پس از کسب موافقت اولیه برای احیای مجموعه سعدیه، از آندره گدار که در آن زمان مدیر باستان‌شناسی ایران بود، دعوت شد به شیراز بیاید و نظر خود را بیان کند؛ ولی پس از بحث و بررسی‌های گوناگون و در سال ۱۳۲۸ قرارداد طراحی آرامگاه سعدی با یک شرکت ساختمانی بسته ‌شد و مهندس محسن فروغی و مهندس علی‌ صادق به‌عنوان طراحان سعدیه آغاز به کارکردند.

۷-در اسفند سال ۱۳۳۰ ساخت بنای آرامگاه سعدی که طراحان آن ایرانی و معماران و کارگران آن نیز شیرازی بودند، با اقتباس از کاخ چهل‌ستون و تلفیقی از معماری قدیم و جدید ایرانی در باغی به مساحت ۷۷۰۰ مترمربع به پایان ‌رسید.

مقبره سعدی

مقبره سعدی شیراز



۸-در بعدازظهر یازدهم اردیبهشت‌ماه ۱۳۳۱، آرامگاه سعدی با حضور دکتر محمود حسابی که در آن زمان وزیر فرهنگ بود و علی‌اصغر خان حکمت و تعداد زیادی از شاعران، نویسندگان، بازرگانان و صاحب‌منصبان افتتاح ‌شد. هم‌زمان با افتتاح سعدیه، در صبح‌‌ همان روز از مجسمه سعدی که در دروازه اصفهان نصب شده بود، پرده‌برداری شد.

این مجسمه توسط هنرمند ایرانی، استاد ابوالحسن صدیقی ساخته شد و بر اساس گزارش مالی انجمن آثار ملی، برای ساخت آن ۱۴ هزار و ۵۰۰ تومان به استاد پرداخت شد؛ البته کل هزینه ساخت سعدیه در آن سال، ۹۸۰ هزار تومان بود.

مقبره سعدی

نمایی از مقبره سعدی براسکناس ۱۰۰هزارریالی


۹-محسن فروغی معمار مدرنیست ایرانی طرح آرامگاه را با همکاری علی‌اکبر صادق با الهام گرفتن از عناصر معماری سنتی ایران، در سال ۱۳۳۰ طراحی کرد. ساختمان به سبک ایرانی است، با ۸ ستون از سنگ‌های قهوه‌ای‌رنگ که در جلوی مقبره قرار دارند و اصل بنا با سنگ سفید و کاشی‌کاری مزین است.

مقبره سعدی

مقبره سعدی

بنای آرامگاه از بیرون به شکل مکعبی دیده می‌شود، اما در داخل هشت‌ضلعی است و جنس دیوارها از مرمر و لاجورد است.

مقبره سعدی

مقبره سعدی

۱۰-سنگی که در حال حاضر بر سر مزار سعدی قرار دارد، سنگ سماق سرخ کم‌رنگی با ابیاتی از بوستان به خط نستعلیق توسط علی‌اکبر خان قوام الملک شیرازى بر روی مزار نصب شده است.

مقبره سعدی

مقبره سعدی


۱۱-حوض ماهی در آرامگاه سعدی، در سمت چپ آرامگاه قرار دارد و به شکل هشت‌ضلعی طراحی شده است، زیربنای حوض حدود ۳۰٫۲۵ مترمربع است و با ۲۸ پله به صحن آرامگاه وصل می‌شود.
۱۲-شستشو در این آب، مخصوصا در شب چهارشنبه‌سوری، از اعتقادات مردم شیراز بوده است.

کاشی‌کاری‌های داخل حوض ماهی که به سبک عمده سلجوقی است، در سال ۱۳۷۲ توسط استاد کاشی‌کار «تیرانداز» طراحی‌شده و توسط میراث فرهنگی اجرا گردیده است.

حوض ماهی سعدیه

حوض ماهی سعدیه



۱۳-در ضلع غربی آرامگاه سعدی، ساختمانی سفیدرنگ با تابلویی آبی‌رنگ وجود دارد، ساختمانی که به آن اشاره کردیم، کتابخانه مجموعه است. کتابخانه در سال ۱۳۵۱ تأسیس شد.

۱۴-مرکز سعدی ايران از سال ۱۳۸۱، روز اول اردیبهشت‌ماه را روز سعدی اعلام کرد و در اول ارديبهشت ۱۳۸۹، در اجلاس شاعران جهان در شیراز، نخستین روز اردیبهشت‌ماه از سوی نهادهای فرهنگی داخلی و خارجی به‌عنوان روز سعدی نام‌گذاری شده است.

بزرگ داشت سعدی

بزرگ داشت سعدی

خلاصه زندگینامه سعدی

سعدی شاعر ایرانی در شیراز استان فارس در حدود سال پانصد و شصت و سه به دنیا آمد.
در آن زمان حکمرانان اتابکان بودند. اتابکان فقط در شیراز نبودند بلکه در دمشق و حلب و موصل و آذربایجان هم سری می کشیدند.
در زمان ولادت سعدی حکمران شیراز سومین پادشاه حکمرانان اتابکان بود.
سعدی در شیراز بین تمام بی نظمی ها بزرگ میشد ، پدر او عبدالله برای سعدبن زنگی کار میکرد که امکان دارد این شاعر بزرگ و شیرین سخن برای خوش خدمتی و حق شناسی تخلص سعدی را به خود گرفته باشد.

یکی از نبوغ های سعدی در این است که از کوچکترین اتفاقات زندگی خودش درسی اخلاقی و مهم را میدهد و در چند جای کلیات وی، کودکی او مطرح است که دوران پر از خاطره و شیرینی را داشته و در عین حال حزن انگیز بوده ، از کودکی او ،در بوستان آمده که ،میشود متوجه شد پدرش از کارمندان ساده دیوان بوده ولی در رفاه بوده اند.
پس از فوت پدر سعدی ، او در شیراز تنها بود و چون همه از هوش و نبوغ سعدی با خبر بودند و وی انگشت نما بود ، تحت نظر اتابک به بغداد رفت و به مدرسه نظام راه پیدا کرد .

از سال ۵۷۴ تا ۶۰۴ یعنی تا سالی که اتابک فوت کرد سعدی در بغداد ماند. وقتی سعدی به مدرسه نظام وارد شد ، مدرسه گذشته ای پر افتخار داشت و کتاب های زیادی مانند تفسیر قرآن و فقه و کتب الهیات را تالیف کرده بودند که نشان میداد مدرسه از چه افتخار و بزرگی برخوردار است.

سال های مسافرت سعدی

سعدی شاعر بزرگ ایرانی در کلیات خود از سفر به کشورهای آسیای مرکزی و عربستان و حبشه . شام و

هندوستان و غیره صحبت کرده است.

میتوان در نظر گرفت که سعدی سفرهایش را مجددا به سمت و سوی مشرق شروع کرده است. اگر سعدی از

شیراز حرکت میکرد از راه کرمان میتوانست خود را به بلخ برساند.

مسافران بلخ مجبور بودند به جنوب شرقی بروند و از کوه بابا عبور کنند و به بامیان برسند و بعد به هندوستان بروند ، درباره سفر سعدی به هندوستان و مدت زمانی که در آنجا بوده تناقص وجود دارد و در حال بازگشت سعدی از هند، با یک کشتی بازرگانی وارد کیش شده اند.
که مرکز اقتصادی ایران بوده است و بعد از آنجا سعدی به زیارت خانه خدا می رود و در راه ، بار دیگر ازدواج میکند که حاصل آن فرزندی می شود که باعث انس و الفت سعدی با این دیار می شود، ناگهان آن کودک فوت کرد و درد و رنجی را به پدر وارد کرد.
خانواده سعدی از یکدیگر جدا شد و او راهی بجز ادامه سفر نداشت تا بتواند کمی از غم خودش کم کند، سعدی به سمت مکه میرود و خانه خدا را زیارت میکند و حج را به جا می آورد و بعد از آن به دلیل شروع جنگ به سمت تونس حرکت کرد و بعد از کم شدن جنگ او با کشتی به سمت زادگاه خود شیراز حرکت کرد، سر راه در بیت المقدس کمی توقف میکند و بعد به سمت دمشق میرود و در انجا چون امنیت خوبی بوده فرصت پیدا میکند و به مطالعه و بحث با دانشمندان و بزرگان می پردازد.

کم کم وقت برگشت شده و سعدی دلش هوای ایران کرده.

دوران کهولت سعدی شیرازی

بالاخره سعدی بعد از سربلندی فراوان و مجاهدت به شیراز میرسد، تا اینجا سعدی شعرهایی را به صورت مجزا گفته بود ، در دو سال دو شاهکار را سعدی از خود به جای گذاشت ، در سال ۶۳۶ بوستان سعدی را و سال ۶۳۷ گلستان سعدی را از خود برجای گذاشت.

بوستان وگلستان سعدی

بوستان وگلستان سعدی

کتاب بوستان سعدی تنها مطالب اخلاقی و حکمتی نمی باشد ، بلکه استادی را در علم الاجتماع نمایان میکند. تبحر سعدی در زبان های فارسی و عربی و ذوق و شوق سعدی و طبع لطیفش باعث شد اثار ارزشمندی را از خود برجای بگذارد.
سعدی به پایان عمر خویش نزدیک میشد به مرور که سعدی پای به سن گذاشته بود، مشخص بود که اثر سخنان و شعرهای او کم کم تنها در شیراز نبود و تمام شهرهای ایران را فرا گرفته بود.
تاریخ وفات سعدی مبهم می باشد و درجایی گفته شده هفدهم آذر ۶۷۰ و در جای دیگر گفته شده مهر ماه ۶۷۱ بوده ، سعدی در زندگی خویش هیچ وقت چیز زیادی نخواست و زیاده طلب نبود و فقط افتخار میکرد برای زادگاه خودش چیز با ارزشی باقی بگذارد ، سعدی در بقعه خود و در اطراف شهر به خاک سپرده شد و چیزی نگذشت که برای وی مرقد درست کرده و آنجا شد وعده گاه عشاق زبان و ادب فارسی.

مقبره سعدی

درصورتی که به شهر شیراز سفر کردید واز آرامگاه حافظ شیرازی دیدن کردید لطفا تجربیات خود را با ما در میان بگذارید تا با نام خودتان در سایت ودر صورت نیاز در نشریه سفر سالم در ج شود.

 

  • نویسنده : طاولی